Κώστας Στούπας: Έλληνες, Ευρωζώνη και Γερμανοί

Μια συνέντευξη/συνομιλία για το περιοδικό Status

Με ποιες προϋποθέσεις και ως πότε η ΕΕ –και ειδικότερα η Γερμανία- θα παρέχει στήριξη στην οικονομική ενίσχυση της Ελλάδας;
Κατ’ αρχήν, από λογιστική πλευρά, η στήριξη της Ελλάδας θα διαρκεί όσο θα στοιχίζει φθηνότερα από τις συνέπειες που θα μπορούσε να προκαλέσει μια κατάρρευση.

Και από πολιτική;
Από πολιτική σκοπιά η απόσυρση της στήριξης θα είχε σαν πιθανή συνέπεια την έξοδο της Ελλάδα από την ευρωζώνη. Μπορεί να είναι αμελητέα ποσοτικά, αλλά πολιτικά αν ανοίξει η πόρτα, θα μπορούσε να ακολουθήσει ο καθένας και αυτό οδηγεί με μαθηματική ακρίβεια στη διάλυση.

Η Μέρκελ πάντως, εσχάτως μας στηρίζει - με χίλια ζόρια ή όχι;
Όντως ξεκίνησε να μας στηρίζει με τα χίλια ζόρια, γιατί στην αρχή δεν είχαν αντιληφθεί τις συνέπειες μια ελληνικής κατάρρευσης στην ευρωζώνη και τη Γερμανία. Το τελευταίο χρόνο άρχισε να γίνεται κατανοητό πως μια ελληνική κατάρρευση αντί των 500-600 δισ. που είναι το ελληνικό χρέος κρατικό και δημόσιο θα μπορούσε να προκαλέσει μια μαύρη τρύπα 5-6 τρισ. Ευρω στην Ευρωζώνη, λόγω ενός πυκνού πλέγματος αλληλεξαρτήσεων των χρεών και των επενδύσεων στο παγκοσμιοποιημένο περιβάλλον. Μια «μαύρη τρύπα» αυτού του μεγέθους, διπλάσια από το ΑΕΠ της, ούτε η Γερμανία ν μπορεί να την αντέξει.

Η Γερμανία δεν θα πρέπει να αποφασίσει αν θα πάμε σε ομοσπονδοποίηση της Ευρώπης ή αν θα διαλυθεί το ευρώ, ακόμη και με δική της πρωτοβουλία;
Επειδή το κόστος της διάλυσης είναι μεγαλύτερο, αλλά και επειδή τα μεγέθη των οικονομικών ζωνών τα Ασίας και της Αμερικής είναι μεγάλα, στην Γερμανία προς το παρόν πλειοψηφεί η άποψη παραμονής στην ευρωζώνη και περαιτέρω ενοποίησής της. Μια πρόσφατη μελέτη της UBS υποστηρίζει πως η έξοδος της Ελλάδας από το Ευρω θα είχε σαν συνέπεια τον πρώτο χρόνο την κατά 40-50% μείωση του ελληνικού ΑΕΠ. Μια έξοδος της Γερμανίας θα είχε σαν συνέπεια την μείωση του ΑΕΠ της Γερμανίας κατά 20-25%. Αυτό θα ήταν καταστροφικό καθώς θα σήμαινε εκατομμύρια ανέργους.

Ωστόσο, κοιτά και εκτός Ευρωζώνης, σωστά;
Από οικονομική σκοπιά, το μέλλον της Γερμανίας βρίσκεται και εκτός Ευρωζώνης. Η Ευρωζώνη αυτή τη στιγμή απορροφά το 42% περίπου των εξαγωγών της Γερμανίας, αλλά οι προοπτικές είναι φθίνουσες. Οι εξαγωγές της στην Κίνα πέρυσι αυξήθηκαν κατά 44% και την τελευταία δεκαετία έχουν τετραπλασιαστεί φτάνοντας σήμερα να αντιπροσωπεύουν το 5,6% των συνολικών εξαγωγών. Σύμφωνα με την Societe Generale το 2020 οι εξαγωγές στη Κίνα θα αντιπροσωπεύουν το 15% των συνολικών γερμανικών εξαγωγών. Αναπτυσσόμενη χώρα με μεγάλο πληθυσμό δεν είναι μόνο η Κίνα αλλά και η Ινδία και η Βραζιλία. Το 2020 οι εξαγωγές στην ευρωζώνη θα έχουν μειωθεί κι άλλο λόγω της δημογραφικής γήρανσης, είναι λογικό λοιπόν η Γερμανία να κοιτά εκτός Ευρώπης στο μέλλον…

Αν συνεχιστεί απρόσκωπτα η ανάπτυξη των χωρών της Ασίας, σε λίγα χρόνια θα διαθέτουν μια μεσαία τάξη, η κατανάλωση της οποίας είναι ο κινητήρας της οικονομική ανάπτυξης, που θα αριθμεί άνω του 1 ,5 δισ. ανθρώπων…
Η Ευρώπη και οι ΗΠΑ θα μετρούν τους μισούς. Όποιος κρατάει τα κλειδιά της οικονομικής ισχύος όμως εύκολα δελεάζεται να ζητήσει και εκείνα της πολιτικής ισχύος. Αυτός αποτελεί κίνδυνο για ένα πολιτικό νάνο όπως η Γερμανία. Η Ευρώπη αποτελεί ένα καλό πολιτικό και οικονομικό αντίβαρο, αρκεί η επιρροή της Γερμανίας να είναι ανάλογη του οικονομικού της βάρους, αυτό επιχειρείται να ξεκαθαρίσει με την ευκαιρία τη κρίσης χρέους.

Τους τελευταίους μήνες έχουμε δει όλο αυτό το σίριαλ με την επόμενη δόση και το ρόλο της Γερμανίας στην ΕΕ και τώρα φαίνεται να έχουμε φτάσει σε ένα σημείο απροχώρητο όπου τίθεται το make or brake. Ποια θα είναι η επόμενη μέρα κατά τη γνώμη σου;
Προς το παρόν η άποψη που επικρατεί στη Γερμανία είναι της παραμονής στο Ευρω και της διάσωσής του. Η επιδίωξη αυτή περνά και μέσα από τη διάσωση της Ελλάδας. Οι όροι που βάζουν για τη διάσωση είναι η Ελλάδα να γίνει μια χώρα με νοικοκυρεμένο δημόσιο ταμείο και ανταγωνιστική οικονομικά, η οποία δεν θα χρειάζεται μια διάσωση κάθε 10-15 χρόνια.
Το πιο πιθανό είναι η Ελλάδα να υποταχτεί στην σκληρή γραμμή εξυγίανσης που επιβάλει η Γερμανία, γιατί το κόστος ανεξέλεγκτη χρεοκοπίας και επιστροφής στην δραχμή θα είναι καταστροφικό.
Κάπως έτσι θα πιαστεί το νήμα εκδυτικισμού της δημόσιας διοίκησης και της χώρας που ανακόπηκε με τη δολοφονία του Καποδίστρια και την εκδίωξη του Οθωνα και προχώρησε σαν το κάβουρα με στρεβλώσεις και καθυστερήσεις αλλά και επιτόπια άλματα κατά περιόδους...
Και πιστεύεις ότι θέλουν πραγματικά να ξεσκαρταριστεί η ελληνική οικονομία για να μπουν και να επενδύσουν –και να μας σώσουν- με τα κεφάλαιά τους; Ή θέλουν να μας «σώσουν» αγοράζοντάς μας κοψοχρονιά;
Αυτό που νομίζω ότι θέλουν είναι βρουν μια απασχόληση για το φτωχό συγγενή της ευρωοικογένειας έτσι ώστε να βγάζει τα προς το ζειν χωρίς δανεικά και χρεοκοπίες, για να ασχοληθούν οι ίδιοι με την παγκόσμια αγορά όπου θεωρούν πως βρίσκονται τα πολλά λεφτά. Ο ήλιος και ο τουρισμός είναι δυο τομείς που η Ελλάδα έχει πλεονεκτήματα και σαν δραστηριότητες έχουν συμπληρωματικό χαρακτήρα στην γερμανική οικονομική δραστηριότητα. Για να λειτουργήσουν όμως οι δυο τομείς θα πρέπει οι συνθήκες τις χώρας να τι επιτρέψουν. Αυτό επιδιώκουν να κάνουν με τις μεταρρυθμίσεις… Αν ο σκοπός ήταν να μας αγοράσουν κοψοχρονιά θα του συνέφερε να έχουμε δραχμή αντί για το σκληρό Ευρώ.

Και αν δεν έχουν κανένα σκοπό να επενδύσουν λόγω της γραφειοκρατίας και του ότι θα ήταν καταστροφικό για κείνους το να ρίξουν χρήματα σε μια χώρα όπου ανθεί η διαφθορά όπως η Ελλάδα;
Κοίτα... Οι γερμανοί είναι κυρίως πρώσοι, προτεστάντες και άκαμπτοι μέχρι αδεξιότητας. Βλέπουν με την τευτονική λογική τους ποια είναι τα συγκριτικά πλεονεκτήματά μας και τι θα έκανα αυτοί στη θέση μας. Το πρόβλημα είναι πως στην Ελλάδα τα πράγματα θέλουν το κατάλληλο «μασάζ» για να προχωρήσουν… Οι γερμανοί δεν μπορούν να καταλάβουν πως λειτουργούμε. Αυτό που καταλαβαίνουν όμως πως λαοί σαν τους έλληνες σαν άτομα τα καταφέρνουν καλά εκτός Ελλάδας και εκτός Γερμανίας. Κορυφαίο στέλεχος μια γερμανικής αυτοκινητοβιομηχανία στη Κίνα είναι μια ελληνίδα. Όταν ρωτήθηκε κάποτε με ποια προσόντα την ανέδειξαν σε αυτή τη θέση, η απάντηση ήταν: «Για την ευχέρεια που έχει να βρίσκει αντισυμβατικές λύσεις. Να αυτοσχεδιάζει και να δίνει λύσεις. Η γερμανική μηχανή αποδίδει όταν όλα λειτουργούν όπως πρέπει στη Γερμανία. Δεν συμβαίνει το ίδιο όμως παντού…

Ο Κώστας Στούπας είναι οικονομικός αναλυτής και αρθρογράφος στο Capital.gr

Εδώ το twitter του